Hà Nội đề xuất chuyển nhà xã hội không bán hết sau một năm thành thương mại
Hà Nội dự kiến chuyển quỹ căn nhà ở xã hội sau 1 năm không bán hết, tái định cư bỏ trống ít nhất 9 tháng thành nhà thương mại.
Nội dung này nêu trong dự thảo về chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở đang được UBND TP Hà Nội lấy ý kiến. Dự thảo quy định chi tiết về điều kiện chuyển đổi từng loại nhà hình nhà ở và trình tự, thủ tục.
Trước đó, tại Luật Thủ đô (sửa đổi), Quốc hội cho phép Hà Nội chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở thương mại, nhà xã hội, nhà tái định cư để sử dụng linh hoạt, đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.
Với nhóm nhà ở xã hội, theo dự thảo, Hà Nội dự kiến chuyển đổi thành nhà thương mại nếu sau 12 tháng chủ đầu tư không bán hết căn hộ. Tỷ lệ nhà xã hội chuyển đổi tối đa 20% tổng số căn hộ tại một dự án.
Đồng thời, chủ đầu tư phải cam kết nộp tiền sử dụng, thuê đất và các nghĩa vụ tài chính bổ sung theo giá đất tại thời điểm nhà quản lý ban hành quyết định cho phép chuyển đổi.
Hà Nội cũng có thể chuyển nhà ở xã hội thành nhà tái định cư nếu thành phố thiếu hụt quỹ nhà phục vụ giải phóng mặt bằng đột xuất cho các dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị,
Theo Sở Xây dựng, thành phố hiện có 90 dự án nhà ở xã hội với khoảng 80.800 căn hộ. Trong đó, 13 dự án với hơn 11.000 căn đã khởi công. 41 dự án gần 27.500 căn dự kiến khởi công trong năm nay. Còn lại 29 dự án (hơn 35.000 căn) dự kiến triển khai năm 2027.

Một dự án nhà tái định cư chưa đưa vào sử dụng trên phố Duy Tây, phường Cầu Giấy, Hà Nội tháng 5/2026. Ảnh: Giang Huy
Với nhà ở tái định cư, Hà Nội đề xuất chuyển thành nhà thương mại khi đã hoàn thành nhưng không có phương án sử dụng cho dự án giải phóng mặt bằng nào trong ít nhất 9 tháng. Trong trường hợp nhu cầu về nhà ở xã hội tăng cao, thành phố sẽ chuyển quỹ nhà tái định cư này thành nhà xã hội.
Nhà tái định cư là nhà ở được Nhà nước hoặc chủ đầu tư dự án bố trí cho người dân khi họ bị thu hồi đất ở hoặc phải di dời chỗ ở để phục vụ các dự án phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, thực tế, loại hình nhà ở này bộc lộ nhiều yếu kém về chất lượng, không đáp ứng được yêu cầu tái thiết đô thị hiện đại. Năm 2024, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam từng thống kê Hà Nội có khoảng 4.000 căn nhà tái định cư không người ở.
Trước đây, nhiều chuyên gia, đơn vị nghiên cứu cũng từng đề xuất cho chuyển đổi nhà tái định cư thành nhà ở xã hội hoặc ghép hai loại hình này thành cùng một phân khúc.
* Phương án chuyển đổi các loại hình nhà ở UBND TP đang đề xuất tại dự thảo:
| Loại hình ban đầu | Trường hợp | Chuyển thành |
| Nhà xã hội | Sau 1 năm không bán hết | Nhà thương mại |
| Thành phố thiếu quỹ nhà để giải phóng mặt bằng đột xuất cho các dự án chỉnh trang, tái thiết đô thị | Nhà tái định cư | |
| Nhà tái định cư | Sau 9 tháng không đưa vào sử dụng | Nhà thương mại |
| Sau 9 tháng không đưa vào sử dụng, nhu cầu nhà ở xã hội cao | Nhà xã hội | |
| Nhà thương mại | – Chưa được giao, thuê đất và chưa nộp tiền đất – Chủ đầu tư cam kết thu tối đa 10% lợi nhuận với phần chuyển đổi |
Nhà xã hội |
| Dự án thuộc địa bàn hoặc khu vực lân cận có nhu cầu bức thiết về nhà tái định cư cho các dự án chỉnh trang, tái thiết đô thị | Nhà tái định cư |
Ngoài ra, tại dự thảo, Hà Nội cũng đề xuất các điều kiện chuyển nhà ở thương mại thành nhà ở xã hội hoặc tái định cư.
Cụ thể, nhà thương mại có thể thành nhà xã hội khi dự án chưa được giao, cho thuê đất và chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Đồng thời, chủ đầu tư dự án cam kết lợi nhuận định mức tối đa 10% trên tổng chi phí đầu tư của phần nhà ở thương mại chuyển đổi.
Tương tự, nhà thương mại được đề xuất chuyển thành tái định cư nếu dự án nằm trên địa bàn hoặc khu vực lân cận có nhu cầu bức thiết về quỹ căn cho dự án cải tạo, tái thiết đô thị.
Quy định mới về chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở được Hà Nội đưa ra trong bối cảnh thành phố đang giải phóng mặt bằng để thực hiện hơn 1.400 dự án. Vì vậy, nhu cầu về nhà ở, nhà tái định cư của người dân Thủ đô sắp tới dự kiến tăng mạnh.
Anh Tú